Muốn chatbot AI giữ ít dữ liệu về bạn nhất, hãy tìm và đặt năm công tắc trong phần cài đặt tài khoản: lưu lịch sử trò chuyện, cho phép dùng nội dung để cải thiện mô hình, chế độ trò chuyện tạm thời, bộ nhớ hay cá nhân hoá, và các liên kết chia sẻ đã tạo. Hầu hết chatbot lớn đều có những tuỳ chọn tương đương, chỉ khác tên gọi và vị trí.
Vì menu thay đổi theo từng phiên bản ứng dụng, bài này không chỉ đường bấm cho từng hãng mà giải thích mỗi công tắc làm gì, bật tắt thì được gì mất gì, và cách tìm nó trong bất kỳ chatbot nào bạn đang dùng. Mười lăm phút làm một lần, sau đó chỉ cần kiểm lại khi ứng dụng cập nhật lớn hoặc hãng báo thay đổi chính sách.
Năm công tắc cần tìm và mỗi cái làm gì
Lưu lịch sử trò chuyện. Quyết định cuộc trò chuyện có hiện lại trong danh sách bên trái để bạn mở tiếp trên máy khác hay không. Tắt đi thì gọn và ít dấu vết trên tài khoản, nhưng bạn mất khả năng xem lại.
Dùng nội dung để cải thiện mô hình. Thường có tên kiểu "cải thiện mô hình cho mọi người", "giúp cải thiện" hoặc nằm trong mục hoạt động. Đây là công tắc quan trọng nhất với người hay đưa nội dung công việc vào chatbot. Ở một số sản phẩm, công tắc này đứng riêng; ở sản phẩm khác, nó gắn với việc lưu hoạt động.
Trò chuyện tạm thời. Một chế độ dùng cho từng cuộc trò chuyện, không lưu vào lịch sử và thường không dùng để huấn luyện, nhưng hãng vẫn có thể giữ một bản trong thời gian ngắn để kiểm tra lạm dụng. Tên gọi có thể là trò chuyện tạm thời, ẩn danh hay tương tự.
Bộ nhớ, cá nhân hoá. Cho phép chatbot ghi lại những điều về bạn để dùng ở các cuộc trò chuyện sau: nghề nghiệp, sở thích, cách bạn muốn được trả lời. Tiện, nhưng đồng nghĩa với một hồ sơ về bạn được tích dần.
Liên kết chia sẻ. Mỗi lần bấm chia sẻ một cuộc trò chuyện là tạo một đường dẫn mà ai có nó đều xem được. Danh sách các liên kết đã tạo thường nằm trong phần dữ liệu, và có thể xoá từng cái hoặc xoá hết.
Cách tìm các công tắc trong bất kỳ chatbot nào
Dù giao diện thay đổi, đường đi thường theo một khuôn chung. Làm lần lượt trên cả bản web lẫn ứng dụng điện thoại, vì có tuỳ chọn gắn với tài khoản và có tuỳ chọn chỉ gắn với từng thiết bị:
- Bấm vào ảnh đại diện hoặc tên tài khoản ở góc màn hình, chọn mục Cài đặt.
- Tìm nhóm có tên kiểu Kiểm soát dữ liệu, Quyền riêng tư, Hoạt động, Cá nhân hoá. Nếu không thấy, dùng ô tìm kiếm trong cài đặt hoặc trang trợ giúp của hãng với từ khoá "huấn luyện", "lịch sử", "bộ nhớ".
- Đọc kỹ nhãn từng công tắc và dòng chú thích nhỏ bên dưới. Chú thích thường cho biết tắt đi sẽ ảnh hưởng gì, chẳng hạn mất lịch sử hay vẫn giữ.
- Đặt theo nhu cầu của bạn, rồi chụp lại màn hình cài đặt để lưu trên máy làm mốc so sánh lần sau.
- Mở phần quản lý bộ nhớ, đọc từng mục chatbot đã ghi nhớ về bạn, xoá những gì không muốn nó giữ.
- Mở phần liên kết chia sẻ, xoá các liên kết không còn cần.
- Đăng xuất khỏi các thiết bị lạ nếu sản phẩm có danh sách phiên đăng nhập.
Với tài khoản do công ty cấp, một số công tắc có thể bị khoá vì quản trị viên đã đặt sẵn. Đó là bình thường; hãy hỏi bộ phận phụ trách xem chính sách của công ty là gì thay vì cố tìm cách thay đổi.
Bật hay tắt: được gì, mất gì
Không có cấu hình đúng cho tất cả mọi người. Bảng dưới giúp bạn cân theo cách mình dùng:
| Công tắc | Bật thì được | Bật thì phải chấp nhận | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Lưu lịch sử | Mở lại, tìm lại cuộc trò chuyện cũ | Lịch sử nằm trong tài khoản, lộ nếu tài khoản bị chiếm | Bật nếu bạn hay làm việc dài; dọn định kỳ |
| Dùng để cải thiện mô hình | Góp dữ liệu cho hãng, không lợi ích trực tiếp cho bạn | Nội dung có thể vào quy trình huấn luyện, đánh giá | Tắt nếu bạn từng đưa nội dung công việc vào |
| Trò chuyện tạm thời | Ít dấu vết cho từng việc nhạy cảm | Không xem lại được, không dùng được bộ nhớ | Dùng khi hỏi chuyện riêng, chuyện sức khoẻ |
| Bộ nhớ | Câu trả lời sát nhu cầu, đỡ giải thích lại | Một hồ sơ về bạn được tích dần | Bật nhưng xem lại danh sách nhớ mỗi tháng |
| Liên kết chia sẻ | Gửi nhanh cuộc trò chuyện cho người khác | Ai có đường dẫn đều đọc được | Xoá sau khi người nhận đã xem |
Một cấu hình hợp lý cho đa số người đi làm: tắt dùng để cải thiện mô hình, giữ lịch sử nhưng dọn hằng tháng, bật bộ nhớ có kiểm soát, và dùng trò chuyện tạm thời cho những câu hỏi riêng tư.
Trò chuyện tạm thời: dùng lúc nào, đừng hiểu nhầm điều gì
Trò chuyện tạm thời hợp với những câu hỏi bạn không muốn nằm lại trong tài khoản: một nỗi lo sức khoẻ, một chuyện gia đình, một lá đơn có chi tiết riêng tư. Nó cũng hợp khi bạn dùng máy của người khác hoặc dùng chung tài khoản trong nhà, vì cuộc trò chuyện không hiện ra trong danh sách sau đó.
Điều cần hiểu đúng là "tạm thời" không có nghĩa là "không ai thấy". Nội dung vẫn đi lên máy chủ để mô hình xử lý, và nhiều hãng vẫn giữ lại một khoảng thời gian ngắn vì lý do an toàn và chống lạm dụng trước khi xoá. Chế độ này giảm dấu vết trong tài khoản, giảm khả năng bị dùng để huấn luyện, chứ không thay thế việc che thông tin nhạy cảm.
Một nhược điểm thực tế: khi đóng cửa sổ, cuộc trò chuyện mất. Nếu câu trả lời có giá trị, hãy sao chép phần kết quả cần giữ vào ghi chú trên máy trước khi đóng. Cũng đừng quên rằng trong chế độ này chatbot thường không đọc bộ nhớ, nên nó không biết những gì bạn đã dặn trước đó; bạn phải nhắc lại ngữ cảnh cần thiết.
Bộ nhớ của chatbot: xem nó đã ghi gì về bạn
Tính năng ghi nhớ khiến chatbot giống một trợ lý quen việc, nhưng nó cũng ghi lại những điều bạn buột miệng nói. Mở phần quản lý bộ nhớ và kiểm các nhóm sau:
- Thông tin nhận dạng: họ tên đầy đủ, nơi làm, chức vụ, thành phố, tên người thân. Giữ ở mức đủ dùng, xoá phần chi tiết.
- Sức khoẻ và tài chính: bệnh đang điều trị, khoản nợ, thu nhập. Những dòng này nên xoá, nếu cần thì nhắc lại trong từng cuộc trò chuyện.
- Chuyện của người khác: đồng nghiệp tên gì làm gì, con học trường nào. Đây không phải dữ liệu của riêng bạn.
- Ghi nhớ sai: chatbot có thể suy diễn sai về bạn rồi lưu lại, dẫn tới câu trả lời lệch về sau. Sửa hoặc xoá.
- Chỉ dẫn cách trả lời: "trả lời ngắn", "dùng tiếng Việt", "giải thích như cho người mới". Loại này vô hại và có ích, nên giữ.
Nhiều chatbot cho phép bạn ra lệnh trực tiếp trong khung chat, kiểu "Quên thông tin về nơi làm việc của mình" hoặc "Liệt kê những gì đang được ghi nhớ". Tuy vậy, cách chắc nhất vẫn là vào trang quản lý bộ nhớ để xem tận mắt, vì lệnh bằng lời không phải lúc nào cũng được thực hiện như bạn hình dung.
Liên kết chia sẻ: chỗ rò rỉ ít ai để ý
Nút chia sẻ cuộc trò chuyện rất tiện để gửi một câu trả lời hay cho đồng nghiệp. Vấn đề là liên kết đó thường xem được bởi bất kỳ ai cầm đường dẫn, không cần đăng nhập. Một khi bạn dán nó vào nhóm chat đông người, diễn đàn hay bình luận công khai, bạn không còn kiểm soát nó đi đâu.
Đã có những trường hợp người dùng bật nhầm tuỳ chọn cho phép máy tìm kiếm lập chỉ mục liên kết chia sẻ, khiến các cuộc trò chuyện chứa thông tin công việc, thậm chí chuyện riêng tư, xuất hiện trong kết quả tìm kiếm. Các hãng đã điều chỉnh tính năng sau đó, nhưng bài học vẫn còn nguyên: trước khi chia sẻ, đọc lại toàn bộ cuộc trò chuyện, không chỉ câu trả lời cuối, và để ý mọi ô đánh dấu đi kèm.
Thói quen tốt là chỉ sao chép đúng đoạn cần gửi rồi dán vào tin nhắn, thay vì chia sẻ cả cuộc trò chuyện. Với các liên kết đã tạo trước đây, vào phần quản lý liên kết chia sẻ và xoá hết những cái không cần. Xoá liên kết khiến đường dẫn hết hiệu lực, còn cuộc trò chuyện gốc trong tài khoản của bạn vẫn giữ nguyên.
Khi nào cần kiểm lại cài đặt
Cài đặt bạn chọn hôm nay có thể không còn đúng vài tháng sau, vì hãng thêm tính năng mới hoặc đổi chính sách. Đặt lịch kiểm lại trong các dịp sau:
- Khi ứng dụng hiện thông báo về điều khoản hoặc chính sách quyền riêng tư mới. Đọc kỹ trước khi bấm đồng ý, vì đôi khi chính lúc đó bạn được hỏi có cho dùng dữ liệu để huấn luyện hay không, và nút được làm nổi bật chưa chắc là lựa chọn bạn muốn.
- Khi chatbot ra tính năng mới liên quan đến dữ liệu: kết nối hộp thư, đọc tệp trên ổ lưu trữ, ghi nhớ dài hạn, tác tử tự thao tác.
- Khi bạn chuyển từ gói miễn phí sang trả phí, hoặc ngược lại, hoặc khi công ty cấp tài khoản mới.
- Khi đổi điện thoại, vì ứng dụng mới cài có thể đặt lại một số tuỳ chọn gắn với thiết bị.
- Định kỳ ba tháng một lần, kết hợp với dọn lịch sử và bộ nhớ.
Giữ ảnh chụp màn hình cài đặt lần trước giúp bạn nhận ra ngay công tắc nào đã bị đổi hoặc mới xuất hiện.
Câu hỏi thường gặp
Tắt dùng để huấn luyện có làm chatbot trả lời kém đi không?
Không. Công tắc này chỉ quyết định nội dung của bạn có được dùng cho các phiên bản mô hình sau hay không; nó không ảnh hưởng tới chất lượng câu trả lời bạn nhận được hôm nay. Bộ nhớ và lịch sử mới là thứ ảnh hưởng đến việc chatbot hiểu bạn đến đâu.
Tắt lịch sử rồi thì những cuộc trò chuyện cũ có bị xoá không?
Tuỳ sản phẩm. Có nơi tắt lịch sử chỉ áp dụng cho các cuộc trò chuyện mới, những cuộc cũ vẫn còn cho tới khi bạn tự xoá. Hãy đọc chú thích bên dưới công tắc, và nếu muốn dọn sạch thì dùng chức năng xoá tất cả cuộc trò chuyện.
Cài đặt trên điện thoại có đồng bộ sang máy tính không?
Các tuỳ chọn gắn với tài khoản như huấn luyện, bộ nhớ thường đồng bộ. Một số tuỳ chọn gắn với thiết bị hoặc trình duyệt thì không. Cách chắc nhất là mở cài đặt trên cả hai nơi và so sánh sau khi chỉnh.
Có nên tắt hẳn bộ nhớ không?
Nếu bạn ít khi dùng chatbot cho việc cá nhân hoá hoặc hay đưa nội dung nhạy cảm vào, tắt bộ nhớ là lựa chọn đơn giản. Nếu bạn thấy nó có ích, giữ lại nhưng kiểm danh sách nhớ định kỳ và xoá những dòng chứa thông tin riêng tư.
Tài khoản công ty có cần tự chỉnh các công tắc này không?
Tài khoản doanh nghiệp thường do quản trị viên đặt chính sách chung, có khi bạn không được chỉnh. Việc của bạn là hỏi rõ chính sách đó và dùng đúng tài khoản công ty cho việc công ty, thay vì tài khoản cá nhân.
Xoá tài khoản chatbot có xoá hết dữ liệu không?
Xoá tài khoản là cách mạnh nhất để yêu cầu xoá dữ liệu gắn với bạn, nhưng hãng vẫn có thể giữ một phần trong thời hạn nêu ở chính sách hoặc theo yêu cầu pháp lý. Nên xuất dữ liệu cần giữ trước, rồi mới xoá.